Tiroid Cerrahisi

 
 
Doç. Dr. Bülent Çitgez - Memede iyi huylu kitleler
 

Tiroid Cerrahisi

Tiroid bezi boyun ön tarafında bulunmaktadır. Nefes ve yemek borusu ile ana damarlarla yakın komşuluk göstermektedir. Kelebek şeklinde olup boyunun iki yanına doğru uzanan sağ ve sol parçaları mevcuttur. Tiroid bezi T3 ve T4 denen iki tane hormon salgılamaktadır. Bu hormonlar da vücuttaki metabolizmayı ve organların işlevselliğini düzenlemektedir. Ayrıca tiroid bezinin çalışması beyindeki hipofiz bezinden salgılanan TSH adlı hormonun etkisi altındadır. Bu hormonların kan seviyesine bakılarak tiroid bezinin düzgün çalışıp çalışmadığı anlaşılabilmektedir.

Bununla birlikte tiroid cerrahisi operasyonları kanser veya iyi huylu tiroid nodülleri, guatr adı verilen büyük tiroid bezi, çok çalışıp aşırı hormon salgılayan tiroid bezi olan hastalarda hipertiroidi yapılmaktadır. Bir cerrahın yapabileceği çeşitli tiroid operasyonları bulunmaktadır. Tiroid operasyonu, ameliyatın niçin yapılacağına göre çeşitlilik gösterir. Tek bir lobda büyük bir nodül için tek taraflı lobektomi (tiroidin tek bir lobunun alınması) yeterliyken, boyna sıçramış tiroid kanserinde tüm tiroid dokusu ve lenf bezlerin almak gerekebilir.

Niçin Cerrahi Bir Operasyona İhtiyaç Duyulur?

Hastaların cerraha gönderilmesindeki en önemli sebep tiroid bezinde bir nodül saptanmış olmasındandır. Sıklıkla nodülden yapılan ince bir iğne aspirasyonu  biopsisi sonucu bu kararı doğrudan etkilemektedir. Genel olarak tiroid cerrahisi kanser, kanser ihtimali, iyi huylu büyük nodül cerrahisinde tercih edilmektedir. Ayrıca tiroid bezinin aşırı çalışarak, çok fazla miktarda salgı yaptığı (zehirli guatr)  hastalıklarda da cerrahi girişimler yer almaktadır. Yine büyük guatr hastalarında da cerrahi girişim uygulanmaktadır.

Ameliyat Olunacak Cerrah Nasıl Seçilmelidir?

Genel olarak tiroid cerrahisi bu konuda özel eğitimli olan ve düzenli olarak tiroid cerrahisi ile uğraşan cerrahlar tarafından yapılmaktadır. Operasyon sonrası oluşabilecek komplikasyon riski, yıl içinde belli bir sayının üzerinde ameliyat yapan cerrahlar tarafından yapılır ise çok daha azdır.

Operasyonun Riskleri Nelerdir?

Tiroid bezi çok kanlanan bir organ olduğu için ameliyattan sonra kanamalar görülebilir. Kanamalar ani solunum sıkıntısına yol açabilmektedir. Ses tellerini çalıştıran recurrent laryngeal sinir yaralanması durumunda geçici ya da kalıcı ses kısıklığına sebep olabilmektedir. Tiroid bezinin etrafında bulunan mercimek tanesi şeklindeki paratiroid bezleri vücudun kalsiyum metabolizmasında etkilidir. Paratiroid bezlerinin hasarlanması da bir diğer risk faktörüdür. Vücuttaki kalsiyum seviyesini kontrol eden bezlerin hasarlanması da hipoparatiroidizm adı verilen bozukluğa sebep olabilmektedir.

Bu riskler yaygın lenf nodu tutulumu veya ilerlemiş tümörü bulunanlarda ya da daha önce tiroid cerrahisi geçirenlerde, göğüs kemiğinin arkasına inen ve iç guatr denen retrosternal guatrlarda daha sık görülmektedir. Tiroid cerrahi operasyonu gerçekleştirecek olan cerrahın çok deneyimli olmaması da komplikasyon görülme riskini artırmaktadır.

Tiroid cerrahisi ameliyatlarında herhangi bir komplikasyon oluşma riski %1’den daha azdır. Bununla beraber bu oran cerrahın tecrübesine bağlı olarak da değişiklik göstermektedir. Ameliyat öncesi hastalar ameliyat olacağı cerrahtan operasyon hakkında bilgi almalıdırlar. Operasyonun alternatif tedavi yöntemleri, riskleri ve yararları hakkında bilgilendirilmiş olmalıdırlar.