Guatr

Guatr, boynun ön kısmında bulunan tiroit bezlerinin şişmesi ve anormal düzeyde büyümesidir. Kadınlarda, erkeklere göre daha yaygın görülen guatr, temelde iyot eksikliğine bağlı olarak ortaya çıkar. Tiroit bezleri, tiroit hormonlarının salgılandığı, vücudun metabolizma dengesi ve beyinsel fonksiyonlar için oldukça önemli bir hormon bezidir. Guatr, Türkiye’de oldukça yaygın görülen bir hastalıktır.

 

 

 

Guatr Nedir?

Nodüler ve nodülsüz olmak üzere iki ayrı türü olan guatr, tiroit bezlerinin normal boyutunun çok üstünde şişmesi demektir. Kısa anlatımıyla nodülsüz guatr vücudun kendi dengesiyle ilgilidir. Tiroit bezleri yeterince tiroit hormonu salgılayamadığı için büyümeye başlar. Nodüler guatr ise tiroit bezindeki hücreler ile ilgilidir. Beynin göndermiş olduğu hormon üretimi talebi, bazı hücreler tarafından yanlış algılanır. Bu hücreler fazla çalışarak tiroit bezinde nodüller oluşturmaya başlar. Nodüller boyun bölgesi kontrol edildiğinde yumru şeklinde hissedilmesi mümkün yapılardır.

Guatr Nedenleri Nelerdir?

Guatrın nedeni en yaygın olarak iyot eksikliğidir. Guatrın diğer nedenleri ise:

  • Sigara kullanımı
  • Gebelik ve anormal doğum
  • Selenyum eksikliği
  • Genetik faktörler
  • Tiroit kanseri
  • Hipertiroidi (Tiroit bezinin olması gerekenden fazla çalışması)
  • Hipotiroidi (Tiroit bezinin yeterince çalışmaması)
  • Nodül oluşumu
  • Graves hastalığı
  • Boyun bölgesinin radyasyona maruz kalması

guatr-nedenleri-nelerdir

guatr-belirtileri-nelerdir

Guatr Belirtileri Nelerdir?

Guatr belirtileri, boğaz bölgesinde görülen pek çok hastalık ile benzerdir. Gribal enfeksiyona bağlı şişlikler ile karıştırılabilir. Bu sebeple özellikle tiroit bölgesine yakın yerlerde şişlikler tespit edilirse ve bu şişlik belli bir süre geçmesine rağmen inmezse uzman doktora başvurulmalıdır. Başlıca guatr belirtileri şunlardır:

  • Boyun bölgesinde şişlik ve baskı hissiyatı oluşması: Hastalar genellikle tıraş olurken veya boyun bölgesinin gerilmesiyle şişlikleri fark eder. Bu tipteki şişliklerin kontrollerinin yapılması önemlidir.
  • Yutkunma eyleminde zorluk yaşamak: Hastaların deneyimleri genellikle “boğazda bir cismin takılı olduğu” hissidir.
  • Nefes alırken güçlük çekmek: Özellikle sigara kullanan hastaların fark etmekte güçlük çektiği bir belirtidir. Nefes alma güçlüğü boğaz bölgesinde yoğunlaşıyorsa guatr olma riski vardır.
  • İstemsiz ve belli aralıklarla nükseden öksürme: Boğaz bölgesindeki doluluk hissi reflekslerin öksürme eylemini gerçekleştirmesine sebep olmaktadır.
  • Sesin kısılması veya çatallanması: Tiroit bezinin anormal şişliği sebebiyle ses telleri sıkışır ve normal çalışamaz.

Guatr Çeşitleri

Guatr çeşitleri aşağıdaki gibidir.

Nodülsüz Guatr

Nodülsüz guatr vücut içinde yeterli miktarda tiroit hormonunu üretmemesi sonucu oluşuyor. Aynı zamanda diffüz guatr olarak da biliniyor. Vücutta oluşan tiroit hormonları düşünce, tiroit bezi hücreleri beyin tarafından daha fazla hormon salgılamak üzere uyarılır. Uyarılan tiroit hücreleri daha fazla hormon salgılamak amacıyla çoğalır ve büyür. Bu tiroid gözleri simetrik bir şekilde büyür ve yumuşak bir yapıdadır.

Nodüler Guatr

Beyinden gelen uyarılar bazen tiroit içindeki bir bazı hücreler tarafından daha çok algılanır ve bunun sonucunda diğer hücrelere göre daha fazla çoğalır. Çoğalan bu hücreler ise nodül adı verilen tiroit içindeki yumruları oluşturur. Vücutta tiroit nodüllerine çok sayıda rastlanır. Bu nodüllerin %4 ile %20 arasındaki kanser riski taşır. Nodüllerin zamanla büyümesi ise kanser olabilme kuşkusunu artırır fakat çok nodül olan bir guatr da kanser riski diğerlerine göre daha düşüktür.

Guatr Kimlerde Daha Sık Görülür?

Guatr her yaşta ve cinsiyette görülebilir. Ancak özellikle 30’lu yaşlarını geçmiş kadınlarda, sigara kullanan bireylerde, ailesinde tiroit bezine bağlı özellikle nodüler rahatsızlık geçiren kimselerde, boğaz bölgesinde şiddetli enfeksiyon içeren bir hastalık geçirenlerde, hamile ve menopoz dönemindeki kadınlarda, lityum kullananlarda görülür.

Guatr Tedavisi

Guatr tedavisinin 3 ayrı yöntemi vardır. Bunlar ilaçlı tedavi, radyoaktif iyot tedavisi ve cerrahi operasyon ile gerçekleştirilen tedavidir. Tedavi yöntemlerinin işleyiş süreci sırasıyla şu şekildedir:

İlaçlı Tedavi: Guatr tanısı koyulan hastanın tiroit bezlerinin davranışına göre ilaç tedavisi uygulanır. Tiroit bezleri çok çalışıyorsa, tiroit hormonunun salgılanmasını baskılayan ilaçlar verilir. Tiroit hormonunun salgılanmadığı durumlarda ise ilaçla hormon takviyesi yapılır. Buradaki temel amaç hormon dengesinin sağlanmasıdır.

Radyoaktif İyot Tedavisi: Nükleer tıp bölümlerinde gerçekleştirilen tedavi yönteminin diğer adı atom tedavisidir. Radyoaktif iyot tedavisinde, tiroit bezlerinin çalışabilmesi için hastaya düşük dozda iyot verilmektedir. Tiroit bezindeki kötü huylu veya anormal çalışan hücreler hedef alınarak büyüme engellenir.

Cerrahi Operasyon: Genellikle nodüler guatr tanısı koyulan hastalara cerrahi işlem uygulanmaktadır. Hormon seviyesinde anormallik görülmeyen ancak nodül tespit edilen hastaların boğazına kesi işlemi uygulanarak nodüller ve tiroit bezinin bir bölümü alınır. Risk faktörü düşük olan bu cerrahi operasyonda ses tellerinin ve diğer dokuların zarar görmemesi önemlidir. Düşük de olsa bu risk faktörünün varlığı sebebiyle alanında uzman doktorlara başvurmak yerinde olacaktır.

 

Guatr olunca ne olur?

Guatr olunca ; boğazda şişlik, nefes almada zorluk yaşama, seste değişiklik görülmesi, yutmada zorluk yaşama, kalp atışında hızlanma, kilo kaybı ve ishal gibi durumlar görülebilir.

Guatr hastalığı tedavi edilmezse ne olur?

Guatr hastalığı tedavi edilmezse tiroid büyümeye devam eder. Bunun sonucunda da nefes almada zorluk dahi yaşanabilir.

Guatr ameliyatsız geçer mi?

Guatrın ameliyatsız olarak tedavi yöntemleri bulunur. Tiroid nodüllerine ince bir iğneyle lokal anestezi eşliğinde girilebilir.

Guatr için hangi doktora gitmek lazım?

Guatr için gidilmesi gereken birim genel cerrahidir.

Guatr ve tiroid aynı şey mi?

Tiroid vücutta bulunan bir organdır. Guatr ise tiroid bezinin büyümesine denilmektedir.

 

Sosyal Medyada Paylaş:

Bunlar da İlginizi Çekebilir

tiroid-nodulu-tedavisi
Tiroid Nodülü Tedavisi

Tiroid nodülü tedavisi, kişide meydana gelen nodülün özelliklerine bağlı olarak farkl…

Devamını Oku
tiroid-kanseri-teshisi
Tiroid Kanseri Teşhisi

Tiroid kanseri tedavisinde de diğer kanserlerde olduğu gibi erken tanı en önemli basa…

Devamını Oku
tiroid-nodulu
Tiroid Nodülü

Tiroid nodülü, tiroit dokusu içerisinde oluşmakta olan ve farklı yapıda, boyutta olab…

Devamını Oku